Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/3/2026, thay thế Luật Đầu tư số 61/2020/QH14; riêng các quy định về ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Dưới đây là những thay đổi doanh nghiệp và nhà đầu tư cần lưu ý.
1. Thu hẹp ngành, nghề kinh doanh có điều kiện
Theo Điều 7 và Phụ lục IV Luật Đầu tư 2025, danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được rút gọn còn 198 ngành, nghề (cắt giảm 38 ngành, nghề so với trước), đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Doanh nghiệp nên rà soát lại ngành nghề đăng ký và các giấy phép con đang duy trì để tận dụng việc cắt giảm thủ tục.
2. Nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế trước
Theo khoản 2 Điều 19, nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế trước khi thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, với điều kiện đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường. Đây là thay đổi đáng kể so với trình tự “đầu tư trước – thành lập doanh nghiệp sau” theo Luật Đầu tư 2020.
3. Chấp thuận chủ trương đầu tư theo nhóm dự án
Điều 24 liệt kê 20 nhóm dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư theo tiêu chí loại dự án; Điều 25 phân định thẩm quyền: Quốc hội chấp thuận dự án cần áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt; Thủ tướng Chính phủ chấp thuận 08 nhóm dự án; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chấp thuận 13 nhóm dự án.
4. Giảm các trường hợp phải điều chỉnh chủ trương đầu tư
Theo Điều 33, các trường hợp phải điều chỉnh chủ trương đầu tư giảm từ 07 xuống 05. Việc thay đổi tổng vốn đầu tư từ 20% trở lên hay thay đổi công nghệ đã thẩm định không còn là căn cứ bắt buộc phải điều chỉnh chủ trương.
5. Thủ tục đầu tư đặc biệt mở rộng
Điều 28 cho phép nhà đầu tư trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và một số khu chức năng lựa chọn thủ tục đầu tư đặc biệt trên cơ sở cam kết đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; không áp dụng đối với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư.
6. Đầu tư ra nước ngoài đơn giản hơn
Theo Điều 41, Điều 42, thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài được bãi bỏ. Chỉ dự án có vốn đầu tư từ mức quy định trở lên hoặc thuộc ngành, nghề có điều kiện mới phải cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài; các dự án khác chỉ thực hiện đăng ký giao dịch ngoại hối với Ngân hàng Nhà nước.
7. Chuyển nhượng và thời hạn dự án
Theo khoản 7 Điều 51, việc chuyển nhượng được mở rộng cho mọi dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Thời hạn hoạt động tối đa vẫn là 50 năm (70 năm đối với dự án trong khu kinh tế), nhưng nhà đầu tư được chủ động điều chỉnh thời hạn thay vì chỉ gia hạn khi sắp hết hạn.
Khuyến nghị
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp đang triển khai dự án hoặc dự kiến đầu tư ra nước ngoài nên rà soát hồ sơ pháp lý dự án theo Luật Đầu tư 2025 và các nghị định hướng dẫn, đặc biệt là quy định chuyển tiếp, để xác định thủ tục còn phải thực hiện và cơ hội đơn giản hóa thủ tục.
Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định có hiệu lực tại thời điểm đăng tải, không thay thế ý kiến tư vấn cho vụ việc cụ thể. Để được tư vấn, vui lòng liên hệ CLA Legal.
