Thẩm định pháp lý (legal due diligence) là bước quyết định chất lượng của một giao dịch M&A. Từ thực tiễn hành nghề, chúng tôi nhận thấy một số vấn đề thường bị bỏ sót và chỉ lộ ra sau khi giao dịch hoàn tất.

1. Hạn chế chuyển nhượng vốn, cổ phần

Theo khoản 3 Điều 120 Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, trong 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, cổ phần phổ thông của cổ đông sáng lập chỉ được chuyển nhượng cho người không phải cổ đông sáng lập nếu được Đại hội đồng cổ đông chấp thuận. Với công ty TNHH hai thành viên trở lên, Điều 52 quy định thành viên muốn chuyển nhượng phải chào bán cho các thành viên còn lại trước. Bỏ qua các quy định này, hoặc các hạn chế bổ sung trong Điều lệ, thỏa thuận cổ đông, có thể khiến giao dịch bị tranh chấp.

2. Thông báo tập trung kinh tế

Theo Điều 33 Luật Cạnh tranh số 23/2018/QH14, giao dịch đạt ngưỡng do Chính phủ quy định phải thông báo cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia trước khi thực hiện. Ngưỡng này xét cả tổng tài sản, doanh thu, giá trị giao dịch và thị phần của các bên tại thị trường Việt Nam, kể cả khi giao dịch diễn ra ở nước ngoài.

3. Điều kiện tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài

Khi bên mua là nhà đầu tư nước ngoài, cần đối chiếu ngành nghề của doanh nghiệp mục tiêu với điều kiện tiếp cận thị trường theo Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 và các điều ước quốc tế, cũng như thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần trước khi thay đổi thành viên, cổ đông.

4. Nghĩa vụ tiềm ẩn

Kết luận

Kết quả thẩm định chỉ phát huy giá trị khi được chuyển hóa thành cơ chế bảo vệ cụ thể trong hợp đồng: điều kiện tiên quyết, cam đoan và bảo đảm, bồi hoàn, giữ lại một phần giá mua hoặc điều chỉnh giá. Bên mua nên xác định phạm vi thẩm định ngay từ đầu, gắn với cấu trúc giao dịch dự kiến.

Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định có hiệu lực tại thời điểm đăng tải, không thay thế ý kiến tư vấn cho vụ việc cụ thể. Để được tư vấn, vui lòng liên hệ CLA Legal.